Leren van casuïstiek: Hevige pijn bij gordelroos

Een vrouw van 72 jaar stuurt op zaterdagmiddag foto’s naar de huisartsenspoedpost via spreekuur.nl. Ze heeft sinds 2 dagen huiduitslag op haar linker bil/bovenbeen. Het zijn rode plekjes en blaasjes en het is erg pijnlijk. Ze is niet ziek en heeft geen koorts. Ze vraagt of ze er iets voor kan krijgen.

Over het algemeen is de vrouw redelijk gezond. Ze gebruikt levothyroxine voor de schildklier, enalapril voor de bloeddruk en inhibin voor rusteloze benen. Daarnaast gebruikt ze citalopram en zolpidem. Voor de longen heeft ze pufjes tiotropium en salbutamol. Momenteel is ze herstellende na een hernia-operatie van 2 weken geleden. Ze gebruikt sinds die operatie paracetamol, etoricoxib, gabapentine en oxycodon zo nodig. Hierbij heeft ze nog omeprazol als maagbeschermer.

De triagist vraagt de dienstdoende huisarts de foto’s te beoordelen. De huisarts beoordeelt de foto’s en ziet een typisch beeld van gordelroos, Herpes Zoster. Dat past ook bij de klachten van deze mevrouw. De huisarts vraagt zich af wat in dit geval het beste beleid is. Wat te geven voor de pijn en moeten er virusremmers worden voorgeschreven?

De NHG behandelrichtlijn ‘gordelroos’ geeft aan dat het beleid is in de acute fase gericht is op pijnverlichting. Er bestaat geen effectieve behandeling van gordelroos om postherpetische neuralgie te voorkomen. Het belangrijkste is een goede uitleg. Deze is onder andere te vinden op de website van thuisarts/gordelroos.

Voor de huiduitslag kan je een indifferente crème adivseren om de jeuk te verlichten. Om de blaasjes in te laten drogen kan je zinkzalf adviseren.

Voor adviezen met betrekking tot de pijn, kan je NHG standaard ‘pijn’ gebruiken. De eerste stap is daarin paracetamol. In het geval van gordelroos is er een contra-indicatie voor NSAID’s, omdat dit ernstige huidcomplicaties kan geven. Na paracetamol is de vervolgstap bij gordelroos dus een opiaat of eventueel een specifiek middel tegen zenuwpijn (tricyclische antidepressiva, pregabaline of gabapentine).

In de NHG behandelrichtlijn ‘gordelroos’ staan alleen orale antivirale middelen als advies bij gordelroos in het gelaat (om oogcomplicaties te voorkomen) of als er sprake is van een ernstig verminderde afweer zoals bij chemotherapie.

Tegenwoordig wordt steeds vaker een vaccinatie tegen gordelroos gegeven, om te voorkomen dat gordelroos met bijbehorend ongemak optreedt.

De huisarts vertelt aan mevrouw dat er sprake is van gordelroos. Ze wijst mevrouw op de website van thuisarts.nl voor uitgebreide informatie over het ziektebeeld.

De huisarts geeft aan dat mevrouw zinkzalf op de blaasjes kan smeren om ze sneller te laten indrogen. Voor de pijn heeft mevrouw al paracetamol. Ze gebruikt nu etoricoxib, dat is een NSAID, die kan ze beter stoppen gezien de kans op huidcomplicaties. Bij veel pijn kan ze de oxycodon die ze al in huis heeft wat vaker gebruiken (tot 6 keer per dag). Als dit onvoldoende pijnstilling geeft, dan kan eventueel in overleg de gabapentine nog opgehoogd worden. Gezien de locatie van de gordelroos, is het niet nodig om virusremmers voor te schrijven. De verwachting is dat de uitslag en de pijn binnen enkele weken zullen genezen.

Bronnen

• NHG behandelrichtlijn ‘gordelroos’
• NHG standaard ‘pijn’

Neem dan contact op met de onderzoekscommissie via kwaliteit@dokterdrenthe.nl.