Goed te weten: spirometers

Bert van Bremen en Steven Huizinga, onze kaderartsen COPD, informeren je over waar je op moet letten bij de aanschaf en het gebruik van spirometers. Dit artikel is een vervolg op een eerder nieuwsbericht van 4 juli 2023. Dokter Drenthe - Overgang naar nieuwe spirometer?

De normen voor spirometrie
Bij spirometrie gelden twee soorten normen:

1. Normen voor de meter zelf (accuraatheid en precisie)Is er een mogelijkheid om te corrigeren voor omgevingstemperatuur, luchtvochtigheid en luchtdruk (om zo een accurate ATPS-BTPS correctie te doen op de gemeten flows/volumina). Let er ook op dat het apparaat accurate resultaten geeft bij gebruik van het verplichte bacteriefilter. Dat betekent onder andere dat in sommige gevallen nieuwe linearisatiecodes nodig zijn. Niet alle fabrikanten leveren dit.
2. Normen voor de metingen bij patiënten (accepteerbaarheid en reproduceerbaarheid).Aanwezigheid van kwaliteitsfeedback van de accepteerbaarheid en herhaalbaarheid van de testen. Een gedetailleerde beschrijving van deze normen voor spirometers en de uitvoeringen van de metingen vind je in een recente internationale richtlijn (2019 Update; Graham et al).

Kwaliteit van de resultaten
Let op! Er is een verschil tussen de door de fabrikanten vermelde Validated according ATS en Validated by ATS. In het eerste geval bevestigt de fabrikant dat hij de validatie zelf heeft gedaan volgens de ATS norm. In het tweede geval bevestigt de fabrikant dat de validatie is gedaan door een onafhankelijk instelling van Prof. Crapo in Salt Lake City-Utah, die voor de ATS de validatie doet.

Het ijken van een ijkspuit moet volgens de richtlijnen jaarlijks gebeuren. De kosten daarvan zijn ongeveer gelijk aan de aanschafwaarde van een nieuwe ijkspuit. Advies van de fabrikant bij de aanschaf van een nieuw exemplaar is dat je de eerste 2 jaar geen ijking hoeft te laten verrichten. Deze optie is dus goedkoper, maar in het kader van duurzaamheid minder aantrekkelijk.

Kosten spirometer
Wat kost een spirometer ongeveer per meting, uitgaande van 80 metingen per jaar en een levensduur van ongeveer 10 jaar? Hierin zitten ook kosten van de jaarlijkse controle van de ijkspuit. Als je dat niet doet, zijn de kosten meteen een stuk lager natuurlijk. Ons advies is om niet alleen naar de aanschafkosten te kijken. Kijk ook naar de kosten van opslag in de Cloud, daar kan een abonnement aan vastzitten. Dit maakt dat een goedkope meter uiteindelijk toch tot hogere kosten per meting kan leiden. Een meting met een Pneumotrac heeft materiaalkosten van €9,48, de Medikro €9,00 en AioCare €16,95. Voor andere apparaten is dit nog niet uitgezocht.

Meer informatie: AioCare, Pneumotrac, Medikro

AioCare is relatief nieuw (thermische spirometer). Niet alle curves zijn te zien tijdens de pogingen. Het systeem is ook meer gemaakt voor thuismonitoring. Wat daarvoor dan weer wel heel mooi is dat er een zuurstofsaturatiemeter ingebouwd zit.

Pneumotrac is nieuw in Nederland, maar wel al heel veel gebruikt in Groot-Brittannië. De kop heeft een standaard (longfunctie) aansluiting van 30mm, dus ook andere bacteriefilters passen. Waaronder ook de bacteriefilters die gebruikt worden voor de “oude” spiro USB. Zij zijn op dit moment het verst met de integratie in de HISsen en het toevoegen van nieuwe ATS/ERS adviezen (want die adviezen zijn internationaal gewijzigd).

Medikro lijkt veel op Welch Allyn (WA). Waar je bij WA nieuwe codes krijgt bij gebruik van een bacteriefilter, vindt Medikro dat niet nodig. Dat is naar ons inzien jammer, want zo'n bacteriefilter doet echt wel wat op je flows. Hoe groot de meetfout is die hiermee geïntroduceerd wordt is niet met zekerheid te stellen.